Hiszpańskie miasta w Andach, budowane w epoce podboju i okresie kolonialnym, wyrastały z krajobrazu, blisko rzek lub strumieni, w miejscu płaskim ale zawsze u stóp góry.

Dla każdego miasta w pierwszym rzędzie wybierano Kalwarię – czyli wyższą lub niższą górę, o pięknym wyglądzie, na której szczycie ustawiano stacje drogi krzyżowej.

Indiańscy rzemieślnicy nauczyli się wyrabiać cegły adobes wznosząc wysokie mury świątyń, magistraty, więzienia, klasztory, mieszkania i posesje dla encometuieros, pokrywając je wypalanymi dachówkami.

Kolonialny dom posiadał szlachetne drewno przywiezione z puszcz amazońskich, kraty z kutego hiszpańskiego żelaza, mury z adobe i dachówkę lub słomianą strzechę. Dywany, książki, instrumenty muzyczne, obrazy, przedmioty użytkowe pochodziły z najróżniejszych stron świata, a ozdobne krzewy buganvillu sprowadzano znad mórz południowych, a makaty z Chin lub Filipin tranzytem przez Acapulco w Meksyku.

Transport figur świętych rzeźbionych w Hiszpanii dla andyjskich kościołów stworzył legendę, że w każdej osadzie istnieje figura lub obraz „zmęczonych”, które wyruszyły w drogę z Portebello do Bogoty, lub z Callao do Cuzco, lecz wolały zatrzymać się na odpoczynek w jakiejś przydrożnej wiosce lub osadzie. Ten cud był powodem promocji takiego miejsca do rangi miasta, a co z tym się wiąże powstania ośrodków handlu. Powodowało to także odnowę wiary chrześcijańskiej ofiarowanej z wdzięcznością figurce przeznaczonej na przykład do katedry w Córdoba, a która „zmęczywszy się” pozostała w kościółku w jakimś Humahuaca lub Ayacucho.

Miasto andyjskie chociaż miało prostą i kwadratową architekturę, skryte było pod czerwonymi dachówkami, w pięknych ogrodach i sadach, było jednak zbyt rozległe.

Działo się tak, ponieważ każdy dom miał dwa lub trzy dziedzińce, obszerne pastwiska dla koni, podwórza dla ptactwa, zagrody dla bydła, podziemne korytarze dla królików i świnek morskich. Wewnątrz samych domów, na patios (czyliw klasycznym budownictwie hiszpańskim i kolonialnym wewnętrzny dziedziniec domu, miejsce sjesty i spotkań rodziny), wyrastały olbrzymie drzewa dając miły, dobroczynny cień i broniąc zarazem intymności prywatnego życia mieszkańców.

Trudności sprowadzenia z innych kontynentów materiałów budowlanych sprawiły w efekcie, że miasta andyjskie odzwierciedlają środowisko i pełnię jego krajobrazu, podobnie jak i własną sztukę rzemieślniczą·

Bez wątpienia mieszkańcy Andów, budując swoje miasta, ulice i domy wzięli pod rozwagę sprawy lokalnego klimatu. Miasta i domy regionów ciepłych i gorących ze swymi podcieniami wzdłuż całych ulic kontrastowały z jasnymi, przestronnymi i dbającymi o sekrety swoich mieszkańców miastami andyjskimi, których domy opatrzone obszernymi podjazdami mogły pomieścić swobodnie powozy i konie. W miastach andyjskich podcienia znajdowały się wewnątrz domów, na patios, służąc intymnemu życiu rodzinnemu. W miastach nieandyjskich natomiast podcienia były od strony ulicy, miały charakter publiczny, ponieważ życie powszechnie toczyło się na ulicy.

Hiszpanie przy zakładaniu miast szukali, chociaż często bezskutecznie, podobieństwa do swego pejzażu rodzinnego, ale przede wszystkim używali nazwy swego rodzinnego miasta w połączeniu z imieniem jakiegoś świętego.

W Quito pierwsi Hiszpanie ogrzewali mieszkania w porze chłodnej za pomocą pieców z kutego żelaza, w których palili węglem drzewnym. W miarę jak aklimatyzowali się, nowe pokolenia wyrzuciły piece, zastępując je pondos, czyli ogromnymi amforami z wypalanej gliny modelowanymi przez Indian z Otavalo, które jako wspaniałą dekorację można było dostrzec na patio.

Domy na obszarze dzisiejszej Wenezueli malowano kolorem niebieskim, różowym i czerwonym.

Trzeba jednak wziąć pod uwagę, aby lepiej zrozumieć na czym polegała wielkość andyjskiego kolonialnego miasta i domu, fakt, że ludność ciesząca się tymi wszystkimi wygodami była bardzo nieliczna. Plany przedstawiają miasta andyjskie jako bardzo wielkie, ale z ogromnymi przestrzeniami nie zajętymi przez inne budynki. Nawet najludniejsze, jak Lima, czyli Miasto Królów, były małe w porównaniu z dzisiejszymi metropoliami, ale w efekcie nielicznym osiadłym w Andach Hiszpanom dawały więcej wygód i przyjemności. Żyjący tam dotychczas Indianie stali się masą chłopstwa zajmującego się pasterstwem, posługami w mieście lub pracą w kopalniach.

Typ życia był całkowicie wiejski, nawet w największych kolonialnych miastach Andów. Dom w mieście był tylko okresowo schronieniem. Stałe siedziby znajdowały się na haciendas, fincas, hatos lub przy kopalniach. W miastach mieszkali na stałe tylko urzędnicy państwowi i biedacy.

Kolonialne życie opierało się na pracy. Handel był zajęciem mniej ważnym, ale zabraniał wymiany, a wielkie transakcje kupna i sprzedaży odbywały się raz do roku w czasie wielkich targów na wolnym powietrzu, podkreślając tym samym rolniczy charakter gospodarski. Miasta były bardzo małe. Najlepiej czas spędzano nie w mieście, lecz na wsi, gdzie życie towarzyskie było bardziej intensywne, wolne od plotek i intryg.

Hiszpanie uznali Andy za swą nową ojczyznę, ponieważ w niewiele lat po ugruntowaniu konkwisty zorganizowali dobre zaopatrzenie w żywność. Dysponowali pożywieniem wyśmienitym, obfitym i tanim. Pierwsi Hiszpanie jedli to, czego Inkowie mogli im dostarczyć, a ponadto to, co ze sobą przywieźli: pszenicę, ryż, kawę, wina, oliwę, banany, drzewa owocowe, owce, kozy, krowy i świnie, które zaaklimatyzowały się z nadzwyczajną łatwością i szybko rozmnażały.

Zapraszam do odwiedzenia strony na Facebook